Een traditioneel Javaans huwelijk bestaat uit meerdere belangrijke fasen, die elk een diepere spirituele en culturele betekenis hebben. Over het algemeen kan een cultureel Javaans huwelijk worden onderverdeeld in drie hoofdonderdelen, met daarbinnen meerdere rituelen. Maar laten we het allereerst over de naam hebben “Kembar Mayang”. 

​

Als we de naam Kembar Mayang ontleden dan betekent kembar, tweeling. En mayang, beweging. Feitelijk verwijst Kembar Mayang naar de beweging van tweelingzielen. 

Waar komt de link met de “zielen” dan opeens vandaan? De Javaanse culturele bruids ceremonie Kembar Mayang dankt deze naam van twee identieke ruikers gemaakt van janur. Janur is zijn jonge palmbladeren die op het moment van oogsten geelgroen zijn. Het gele van het blad verwijst naar onze gouden zielen. En het woord janur stamt af van Jah en Nur. Jah betekent ziel en Nur betekent licht. Hier is dan de verwijzing naar de ziel, weliswaar de verlichte ziel. 

​

Naast de naam Kembar Mayang is er nog iets wat heel duidelijk te onderscheiden is. De twee hoofdstromingen Surakarta en Yogyakarta. Waarbij de stijl van Surakarta toch net iets bekender is dan de stijl van Yogyakarta. 

​

Hieronder volgen in een notendop te hoofdonderdelen van de Kembar Mayang ceremonie. 

​

1. Voorbereidingsfase (Pre-huwelijksrituelen)

​

Deze fase bestaat uit verschillende rituelen die de bruid en bruidegom spiritueel en fysiek voorbereiden op het huwelijk:

​

Nglamar (aanzoek) – De familie van de bruidegom vraagt officieel de hand van de bruid.

Pasang Tarub (versiering van het huis) – Symbolische versiering van het huis van de bruid, meestal met kokosbladeren en bananenbomen, die vruchtbaarheid en voorspoed symboliseren.

​

Siraman (zuiveringsbad) – Het badritueel waarbij de bruid en bruidegom door hun ouders en ouderen worden gewassen om zichzelf spiritueel te reinigen.

​

Midodareni (de heilige nacht) – De nacht vóór het huwelijk, waarin de bruid thuis blijft en gezegend wordt door spirituele nimfen (bidadari). Dit symboliseert haar transformatie naar een volwassen vrouw die klaar is voor het huwelijk.

2. Huwelijksceremonie (Akad Nikah & Panggih)

Dit is het officiële deel van het huwelijk en bevat zowel islamitische als Javaanse elementen:

​

Akad Nikah (huwelijkscontract) – Het officiële, vaak islamitische, huwelijksritueel waarbij de bruidegom de huwelijksbelofte aflegt.

Panggih 

​

Ontmoeting van bruid en bruidegom. Dit is een essentieel Javaans ritueel waarin de bruid en bruidegom elkaar officieel ontmoeten na het akad nikah. Het omvat symbolische handelingen zoals:

​

Balangan Suruh of Balangan Gantal (het gooien van sirihbladeren) – Dit symboliseert de eerste ontmoeting en het afweren van negatieve energie.

Wiji Dadi, het breken van een ei door de bruidegom met zijn voet.
Nicak Endok, het ei wordt nu licht tegen de voorhoofden van het paar gehouden. En vervolgens kapot gegooid op de grond. Dit symboliseert vruchtbaarheid, eenheid en een voorspoedig nageslacht. 

Vervolgens wast de bruid de rechtervoet van de bruidegom. Dit symboliseert dat de bruid altijd haar taken als echtgenoot en moeder zal oppakken. Hierna legt de bruidegom de gelofte af dat hij zijn bruid en moeder van zijn kinderen te allen tijde te hulp zal schieten door haar te helpen op te staan. 

​

Sinduran, waarbij een omslagdoek (sampur) om de schouders van het koppel wordt geslagen. En worden begeleid naar hun stoelen.

In sommige tradities wordt het koppel op de schoot van de vader van de bruidegom geplaatst. Bij de weging van beide kinderen verklaart de vader van de bruidegom geen verschil te voelen. Hiermee geeft hij aan dat zijn schoondochter gelijk staat aan zijn zoon.

Kacar Kucur (geld en rijst schenken aan de bruid) – De bruidegom schenkt rijst en munten aan de bruid, wat zijn verantwoordelijkheid voor het huishouden symboliseert.

Dahar Klimah (samen eten) – Het bruidspaar voedt elkaar als teken van liefde en samenwerking.

​

3. Post-huwelijksrituelen (Na het huwelijk)

​

Deze fase omvat rituelen die het huwelijk zegenen en de overgang naar het gezinsleven markeren:

Sungkeman (respect betuigen aan de ouders) Het bruidspaar buigt diep voor hun ouders om dankbaarheid en respect te tonen.

​

Boyongan (de verhuizing van de bruid) – De bruid wordt ceremonieel overgebracht naar het huis van de bruidegom of het nieuwe huis van het paar.

​

Ngunduh Mantu (ontvangst van de schoondochter) – Een feestelijke bijeenkomst georganiseerd door de familie van de bruidegom om de bruid officieel in de familie op te nemen.

Conclusie

​

Een cultureel Javaans huwelijk bestaat dus uit drie hoofdonderdelen:

​

1. Voorbereiding (Pre-huwelijk) – Met zuiveringsrituelen zoals Siraman en Midodareni.

​

2. De huwelijksceremonie – Met Akad Nikah en Panggih.

​

3. Post-huwelijksrituelen – Met Sungkeman, Boyongan, en Ngunduh Mantu.